泰语中的高棉借词

本来是写在 QQ 群里的,觉得可能有点意义,单独拿出来,有時间再润色。

前段時间重新看了 SIL 的某篇文章,泰语中的高棉借词,最容易辨认的就是 ตำ-  สำ-  กำ- 前缀的词汇。

高棉语有种特殊的词法叫做“infixation”,不知道怎么翻译好,直译就是“中缀化”。就是在首辅音後插入一个韵母构造音节并转化词义。最常用的就是“เสียง sieng 声”的借词,这个词虽然跟壮语中的汉借词“声”很类似,但应该是泰语借自高棉语而不是漢语的。

几个常用词中缀化

เสียง sieng 声 -> สำเนียง sam nieng 口音

เดิน ndern 走 -> ดำเนิน ndaem nern 前进(er 为漢语拼音 e 声)

当然也有些不是 saem-, ndaem- 等前缀的,如像 บันทึก 存储、存放,สำนัก 办公室,也是高棉借词。因为 บันทึก mbaen twg 後面那个 twg 很像壮语的 “twk/dwk 放”,我一直怀疑会不会是同源词造的。但高棉语中有 tuk 和衍生词 mbaentuk,表明泰语的这个词更可能是借词。

高棉借词数量还是蛮多的。除了上述这些之外,像是 “กำลัง gaemlaeng 力量;正在……”这种也是高棉借词。

以前泰语受高棉人影响大。不过後来高棉语也受泰语影响。今非昔比了。

专题:换角度看泰文

13号国家免费电影公告

原文自 ไทยรัฐ

ษเช็กด่วน! รายชื่อโรงหนัง เปิดให้ดู 'พระนเรศวร' ภาค5 ฟรี!
快看!各大影院免费放映“纳瑞宣大帝 第 5 部”

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ คืนความสุขให้ประชาชน วันอาทิตย์ที่ 15 มิ.ย.57 เปิดโรงภาพยนตร์ให้ชม "ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ยุทธหัตถี" ฟรี!! รอบ 11.00 น. ทั่วประเทศ...
国家维持和平委员会 为还民众福祉,于(佛历)57 年 6 月 15 日(即 2014-6-15),开放全国各影院,免费放映《纳瑞宣大帝陛下传奇:战象》供观赏...

Continue reading 13号国家免费电影公告

专题:换角度看泰文

新闻: 6月9号拉斯维加斯枪击案

原文自 ไทยรัฐ, 6月9号新闻(2014-6-9)

ชายหญิงสองคนใช้อาวุธยิงเจ้าหน้าที่ตำรวจ 2 นายเสียชีวิตในลาสเวกัส ก่อนยังผู้บริสุทธิ์อีกคนเสียชีวิตอีก 1 คน จากนั้นจึงฆ่าตัวตาย...
拉斯维加斯两男女持枪械枪杀两位警官和一位无辜者後自杀

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานเมื่อวันที่ 9 มิ.ย. ว่า เกิดเหตุชายหญิงสองคนใช้อาวุธปืนยิงเจ้าหน้าที่ตำรวจ 2 นายซึ่งกำลังรับประทานอาหารกลางวันที่ร้านพิซซ่าแห่งหนึ่งในลาสเวกัสจนเสียชีวิต เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ก่อนจะเข้าไปในร้าน 'วอลมาร์ท' ที่อยู่ใกล้ๆ และยิงหญิงเคราะห์ร้ายอีกคนเสียชีวิต จากนั้นคนร้ายจึงยิงดับชีพตัวเอง รวมมีผู้เสียชีวิต 5 ราย
外国新闻社 6 月 9 号报道,在星期天中午,拉斯维加斯两男女持枪械枪杀两名正在披萨店用餐的警官,随後跑到临近的沃尔玛再杀害一名无辜女子,最後二人自杀身亡。事件共造成 5 人死亡。

เจ้าหน้าที่ตำรวจยังไม่ทราบมูลเหตุจูงใจของคนร้ายทั้งสอง แต่มีผู้เห็นเหตุการณ์ได้ยินคนร้ายพูดขณะเข้าไปในร้าน 'ซีซี พิซซ่า' เมื่อเวลาประมาณ 11:30 น. ว่า "นี่คือการปฏิวัติ" ก่อนจะยิงเจ้าหน้าที่ตำรวจทั้งสองนาย
警方尚未瞭解两名歹徒的动机。但有目击者称,歹徒在大约 11:30 进入 CiCi 披萨店,并在杀害两名警官時说“这是革命!”。

Continue reading 新闻: 6月9号拉斯维加斯枪击案

专题:换角度看泰文

医疗新闻: 英国毒血症事件

原文自 ไทยรัฐ

อังกฤษพบทารกป่วย 'โลหิตเป็นพิษ' จากถุงน้ำเกลือปนเปื้อนแล้ว 18 ราย
英国 18 婴儿因用不洁盐水袋患“毒血症”

มีรายงานพบทารกป่วยด้วยโรคโลหิตเป็นพิษในอังกฤษ โดยเชื่อว่ามีสาเหตุมาจากการใช้ถุงน้ำเกลือปนเปื้อนแล้วถึง 18 ราย เสียชีวิตแล้ว 1 ราย ขณะที่ทางการกำลังสืบสวนเหตุที่เกิดขึ้น...
据报称英国发生婴儿患毒血症事件,据信起因是使用了不干净的盐水袋。已导致患病 18 例,死亡 1 例。官方现在已着手调查起因。

Continue reading 医疗新闻: 英国毒血症事件

专题:换角度看泰文

数学: 自然数

原文自泰文维基百科 จำนวนธรรมชาติ(自然数)

จำนวนธรรมชาติ
自然数

ในทางคณิตศาสตร์ จำนวนธรรมชาติ อาจหมายถึง จำนวนเต็มบวก หรือ จำนวนนับ (1, 2, 3, 4, ...) หรือ จำนวนเต็มไม่เป็นลบ (0, 1, 2, 3, 4, ...) ความหมายแรกมีการใช้ในทฤษฎีจำนวน ส่วนแบบหลังได้ใช้งานใน ตรรกศาสตร์,เซตและวิทยาการคอมพิวเตอร์
数学中,自然数是指正整数、或可数数或非负整数,前者用于数论,後者用于逻辑(学)、集合(论)以及计算机(科)学。

Continue reading 数学: 自然数

有趣的壮语句子 [未完待续]

觉得可以把一些“拗口”的壮语句子列举出来,一则让贝侬了解壮语语法,二则博取一笑。

语法化类

nauz 语法化

Doux nauz daengx leux daengx kayj nauz heenz has, daengx ij nauz heenz nix doux dos meij nauz daengx; Daengx gaenrox ij nauz heenz nix dos kayj nauz heenz nauz doux nauz daengx nauz daengx kayj nauz heenz has.
我跟你讲,你不要跟别人讲(哦),你若跟别人讲,我就不跟你讲;你若总想跟别人讲,你就不要告诉别人,说是我跟你讲,叫你不要跟别人讲(哦)”。
[我译的某台湾段子,看起来重复率很高的几个词汇,其实全部符合壮语语法。译句中的关键是 nauz,由于这个词的语法化,导致了这种有趣的句法。]

词义合并类

Duz bla leix leix leix leix duz bla leix laiz laiz rayz rayz (无限续接)
仍然活着的鲤鱼,还剩那只长长的花花的鲤鱼。
[本句语法的关键是“leix”是“鲤”的借音,又是“活着”,还有“仍然”的含义。]

形容词修饰类

-iu 修饰的程度

Aen pla sang siusiu yous paih yaemhyiuxyiux; blenz heenj bei dat liujliuj, zius loengz bei says siuzsiuz
山峰高高,去路渺渺; 登上去陡陡峭峭,望下去细细小小。
[没有“第1个形容词声母+iu”来修饰形容词程度的方言无法理解]

-eet 入声修饰的程度

Duz nous lauz leetleet ngaiz cug hayj haed teetteet des kaeb nday hab leb leetleet de naemjnauz ngamsndei daengjroen senz seedseed leux aen hab honz heedheed leux (待修改)

[未完待续]

 

用泰语构词法为壮语造词的总结与心得

本文原载于僚人家园,转回博客以便润色。原文及相关讨论见 http://www.rauz.net.cn/bbs/rauz-45333-1-1.html

前言--从“农业”说起

我认为农业活动应当翻译为“rok reih”或 rok,德保话 slok,邕南土语我的方言为 hok。古壮语含义暂时不详,现代含义一般指“事务;活动”,比如“rok/slok/hok ranz 家务”。因此 rok/slok/hok(事务) reih(地),直译“耕地活动”,即符合传统译法(如‘家务’),也是借鉴泰语中类似的译法。

泰语中大多数涉及“事务”的词汇,多用 การ [ka:n],壮文转写读音可作 gan。比如,泰语中“家务”为,การบ้าน [ka:n1 ba:n3],壮文可转写为 gan mbanj(注:mbanj 在泰语中已为“家”的含义)。

以此推理,任何涉及到“某某事务;某某活动”的,均可按此译法翻译。如下列译法

Continue reading 用泰语构词法为壮语造词的总结与心得